Operatie Informatie

Wijsheid uit het Spreukenboek

 

E. OUWENEEL

(2)

 

Het Spreukenboek wil ons primair wijsheid en tucht bijbrengen. Aldus vers 2. Dat is veelbetekenend. Want het moet opmerkelijk worden genoemd, dat deze twee begrippen met nadruk sŠmen worden vermeld. De gedachte is: het verschafte inzicht komt tot zijn recht als het gedisciplineerd - dus volgens regel en orde - wordt uitgewerkt.

Ongebondenheid - los willen zijn van normen - heeft in Gods bestel geen plaats. Optimaal beleven van het christen-zijn vereist de tucht (korrektie) van de Goddelijke orde.

Het is zonder meer hevige noodzaak om dit aan het begin te stipuleren, omdat men juist vandaag in de wereld om ons heen er onomwonden voor uitkomt dat men van geen banden en touwen wil weten (Ps. 2:3). Dat is de taal en de opstelling van zowel machten als mensen (zie 1 Petr. 4:3).

Het volgende doel van de Spreuken is dat wij de Goddelijke wijsheid zouden verstaan en onderscheiden. God wil verstandige christenen op aarde. ReŽle mensen van God, geen dromers of dwepers.

Van onbekeerde mensen (zelfs als zij van huis uit begaafd en intelligent zijn) zegt de bijbel uitdrukkelijk, dat er niemand onder hen verstandig is (Ps. 14:2, 53:3 en Rom. 3:11).

Bij christenen is in principe gezond verstand aanwezig. Of dat er soms niet of nauwelijks op lijkt in de praktijk, is een andere zaak. In hun leven heeft zich de juiste sanering voltrokken. Vanzelfsprekend openbaart zich dit bij ieder verschillend. Maar de "geest van wijsheid" kan alleen werkzaam worden en zijn in gelovigen (Ef. 1: 17).

De Engelse en Franse Darby-vertalingen zeggen aan het begin: "om (de) wijsheid en het onderricht te kennen" en zij geven vers 3 als volgt weer: "om te ontvangen het onderricht in de wijsheid", waarbij br. Darby aantekent dat het woord "wijsheid" hier een andere betekenis heeft dan in het eerstgenoemde geval. Hier wil het zeggen: begrip, bedachtzaamheid, omzichtigheid, welke eigenschappen vervolgens dan sukses, waardering, achting zullen teweegbrengen.

Met andere woorden: hanteer het eerste, dan volgt het andere. Vanwege God en mensen. Maar natuurlijk niet in het licht van horizontale maatstaven.

In ieder geval is het veelbelovend om ons te verdiepen in wat het Spreukenboek inhoudt: een christelijk leven met waarschijnlijk vele onvermoede hoogten en diepten, waarden en mogelijkheden.

Als de Geest van God in ons werken kan, moet er voor ons christenen een optimum van geloofservaring haalbaar zijn. En zo heeft onze God het ook echt bedoeld. Helaas komen wij er vaak onvoldoende aan toe, omdat onze "geestelijke" zintuigen niet goed genoeg zijn gericht en niet kontinu zijn afgestemd op de juiste golflengten.

Een ondubbelzinnige kijk op wat gerechtigheid werkelijk is en oordeel (recht) wordt ons in dit boek-van-wijsheid toegezegd. En wat billijkheid eigenlijk betekent.

Hierbij wil ik vooral onze geÔnteresseerde jongelui - voor zover niet in hun bezit - op het hart drukken zich op zijn minst een Engelse of Franse Darby-vertaling aan te schaffen. Voor reŽle studie is de NBG-vertaling zonder meer te arm. Ook de Elberfelder-Bibel voldoet uitstekend.

Het is geweldig hoe konkreet het Spreukenboek ons aanspreekt. Alle facetten van het levende leven worden in uitermate begrijpelijke taal belicht. Je kunt rustig stellen: De Spreuken liegen er niet om. In de Engelse Darby vertaling eindigt de openings-zin (verzen 1 t.e.m. 4) dan zo: "om voorzichtigheid (verstand, beleid) aan de eenvoudige te geven, aan de jonge mens kennis (het weten) en scherpzinnigheid" en in de voetnoot staat: "Met de eenvoudige wordt in het Spreukenboek hij of zij bedoeld, die gemakkelijk door allerlei zijn te beÔnvloeden.'' De veilige weg voor iedereen is duidelijk. God is wijs en goed. Zijn aanwijzingen zijn de beste. En niet te vergeten: de enige juiste.

Via dit boek krijgen onze jongelui (christen-jongemensen) een optimale opleiding voor hun ontplooiing als mensen van God. Het is zaak dat elke jonge lezer een gedegen studie maakt van dit deel van de bijbel, want dit boek konfronteert iedere "student" (jong en oud) met de gehele christelijke levenspraktijk volgens Gods Woord. Zů ontvangen we alle kansen om in een onwijze wereld wijs te worden, wijs te zijn en ons wijs te gedragen.

Dit is dan de ouverture van het majestueuze Spreukenboek. Dit boek wil nu christenen tot mensen met karakter vormen. Sterker: het wil helpen christelijk karakter te zijn.

Wat onze verantwoordelijkheid betreft, hebben wij zelf de hand daarin.

Christenen is zoveel aangereikt om mensen met ruggegraat te zijn dat het onaanvaardbaar moet worden genoemd, als gelovigen geen vlees en geen vis blijken te zijn.

Veel jaren geleden schreef een christen-pedagoog: "Een christelijk karakter te zijn is het wilskrachtig beleven van het christelijk beginsel in gehoorzaamheid en zelfstandigheid".

Het Spreukenboek doet de vorming en de manifestatie van zulk een karakter ondubbelzinnig voor ons leven.